ติดโซลาร์เซลล์กี่ปีคืนทุน คำนวณยังไง ด้วยค่าไฟปี 2569

สรุปสั้น ๆ

ระยะคืนทุนโซลาร์ คือจำนวนปีที่ค่าไฟที่ประหยัดได้สะสมจนเท่ากับเงินลงทุนติดตั้ง คำนวณจาก:

ไฟที่ผลิตได้ต่อปี = ขนาดระบบ (kWp) × ชั่วโมงแดดเฉลี่ย × 365

เงินที่ประหยัดต่อปี = ไฟที่ใช้เอง × ค่าไฟ + ไฟที่ขายคืน × ราคารับซื้อ − ค่าดูแลรักษา

ระยะคืนทุน ≈ เงินลงทุน ÷ เงินที่ประหยัดต่อปี

ตัวแปรที่มีผลมากที่สุดไม่ใช่ราคาแผง แต่คือ สัดส่วนไฟที่ใช้เองตอนกลางวัน เพราะไฟที่ใช้เองมีค่าเท่าค่าไฟที่ไม่ต้องจ่าย ส่วนไฟส่วนเกินขายได้ถูกกว่ามาก หรือขายไม่ได้เลยสำหรับอาคารธุรกิจส่วนใหญ่

ใส่ตัวเลขของคุณได้ที่ เครื่องคำนวณคืนทุนโซลาร์ ฟรี

4 ตัวเลขที่ต้องรู้ (ปี 2569)

ค่าไฟเปลี่ยนทุก 4 เดือนตามค่า Ft ผู้ใช้ไฟประเภทธุรกิจหรืออุตสาหกรรมอาจมีอัตรา TOU หรือค่าความต้องการพลังไฟฟ้า (Demand Charge) ควรใช้ตัวเลขจากบิลค่าไฟของตัวเอง

ตัวอย่าง: อาคารธุรกิจ 20 kWp

สมมติ: ราคาติดตั้ง 28,000 บาท/kWp ผลิตได้ 4 kWh/kWp/วัน ค่าไฟ 4.23 บาท/หน่วย (3.95 + VAT 7%) ค่าดูแล 1% ของเงินลงทุนต่อปี ไฟส่วนเกินขายคืนไม่ได้

1. เงินลงทุน = 20 × 28,000 = 560,000 บาท
2. ไฟที่ผลิตปีแรก = 20 × 4 × 365 = 29,200 kWh
3. ถ้าใช้เองได้ทั้งหมด ประหยัดปีแรก = 29,200 × 4.23 ≈ 123,500 บาท หักค่าดูแล 5,600 บาท
4. คืนทุนประมาณ 4.8 ปี (คิดแผงเสื่อมปีละ 0.5% แล้ว)

ถ้าใช้เองได้แค่ 85% เพราะวันหยุดหรือช่วงเที่ยงใช้ไฟน้อย ไฟอีก 15% ไม่มีคนซื้อ ระยะคืนทุนจะยืดเป็น 5.7 ปี

ติดใหญ่เกิน ไม่ได้คืนทุนเร็วขึ้น

ถ้าอาคารเดียวกันติด 30 kWp เพราะคิดว่ายิ่งใหญ่ยิ่งประหยัด แต่ไฟที่ใช้ตอนกลางวันยังเท่าเดิม สัดส่วนใช้เองจะเหลือราว 57% เงินที่ประหยัดได้ต่อปีแทบไม่เพิ่ม แต่เงินลงทุนเพิ่ม 50% ระยะคืนทุนจึงยืดเป็น 8.9 ปี

หลักคิดง่าย ๆ: ขนาดที่คุ้มที่สุดคือขนาดที่ผลิตไฟได้ใกล้เคียงกับไฟที่ใช้ตอนกลางวัน ไม่ใช่ขนาดที่เต็มหลังคา

บ้านอยู่อาศัยต่างกันอย่างไร

บ้านอยู่อาศัยขายไฟส่วนเกินคืนได้ 2.20 บาท/หน่วย ผ่านโครงการโซลาร์ภาคประชาชน (ไม่เกิน 5 kW สัญญา 10 ปี) แต่บ้านส่วนใหญ่ใช้ไฟกลางวันน้อยกว่าอาคารธุรกิจ

ตัวอย่างบ้าน 5 kWp ติดตั้ง 35,000 บาท/kWp ใช้เองได้ 60%:

• ขายส่วนเกินได้ 2.20 บาท → คืนทุนประมาณ 7.7 ปี
• ไม่ได้เข้าโครงการ (ไฟส่วนเกินสูญเปล่า) → คืนทุนประมาณ 10.7 ปี

บ้านที่มีคนอยู่ตอนกลางวัน หรือเปิดแอร์และเครื่องทำน้ำร้อนช่วงกลางวัน จะคืนทุนเร็วกว่ามาก

ข้อควรระวัง

• ใช้บิลค่าไฟย้อนหลัง 12 เดือน ดูว่าใช้ไฟช่วงกลางวันเท่าไรจริง ถ้ามีมิเตอร์ TOU จะเห็นชัดที่สุด
• อินเวอร์เตอร์มักต้องเปลี่ยนก่อนแผง ควรเผื่องบไว้ในแผนระยะยาว
• ทิศ เงา และความสะอาดแผง ทำให้ผลิตได้ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยได้มาก ขอให้ผู้ติดตั้งประเมินจากหน้างานจริง
• การเชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้า ต้องแจ้งหรือขออนุญาตการไฟฟ้าก่อน ตรวจเงื่อนไขกับ กฟภ. หรือ กฟน. ในพื้นที่
• ระยะคืนทุนไม่ได้บอกทุกอย่าง ถ้าจะเทียบกับการลงทุนอื่น ให้ดู NPV และ IRR ด้วย (ดู NPV, IRR, Payback)

คำถามที่พบบ่อย

ควรติดโซลาร์ขนาดกี่ kWp?

เริ่มจากไฟที่ใช้ช่วงกลางวันจริง แล้วเลือกขนาดที่ผลิตได้ใกล้เคียงหรือน้อยกว่าเล็กน้อย ขนาดนี้มักคืนทุนเร็วที่สุด

ติดแบตเตอรี่เพิ่มคุ้มไหม?

แบตเตอรี่ช่วยเก็บไฟกลางวันไว้ใช้ตอนกลางคืน แต่เพิ่มเงินลงทุนมาก และมีอายุสั้นกว่าแผง ควรคำนวณแยกว่าเงินที่ประหยัดเพิ่มคุ้มกับราคาแบตเตอรี่หรือไม่

ติดแล้วจะรู้ได้อย่างไรว่าผลิตได้ตามที่คำนวณ?

ดูจากแอปของอินเวอร์เตอร์ หรือติดมิเตอร์วัดไฟ แล้วเทียบไฟที่ผลิต ใช้เอง และซื้อจากการไฟฟ้าเป็นรายวัน ตัวอย่างระบบติดตามดูได้ที่ Dashboard พลังงานโซลาร์

แหล่งอ้างอิง

• มติชน, กกพ. เคาะค่าไฟงวด ก.ย.–ธ.ค. 2569 (23 ก.ค. 2569) — ค่าไฟเฉลี่ย 3.95 บาท/หน่วย ค่า Ft 16.23 สตางค์
• Thai PBS, กพช. ไฟเขียวรับซื้อไฟฟ้าโซลาร์ 2.20 บาท (29 เม.ย. 2569) — เงื่อนไขโซลาร์ภาคประชาชน
• Modeling of a Grid-Connected Solar PV System for Thailand (ThaiJO) — ไฟที่ผลิตได้ราว 1,450 kWh/kWp/ปี ในภาคกลาง
• Jordan & Kurtz, Photovoltaic Degradation Rates — An Analytical Review (NREL) — ค่ากลางการเสื่อมของแผงราว 0.5% ต่อปี