จุดคุ้มทุนร้านอาหาร คำนวณยังไง ต้องขายวันละกี่บิลถึงไม่ขาดทุน

สรุปสั้น ๆ

จุดคุ้มทุน คือยอดขายที่ทำให้ร้านไม่กำไรไม่ขาดทุน สูตรที่ใช้ได้กับร้านอาหาร คาเฟ่ และร้านค้าทั่วไป:

ยอดขายจุดคุ้มทุนต่อเดือน = ค่าใช้จ่ายคงที่ต่อเดือน ÷ (1 − ต้นทุนผันแปร %)

บิลต่อวันที่ต้องขาย = ยอดขายจุดคุ้มทุน ÷ ยอดเฉลี่ยต่อบิล ÷ วันเปิดร้านต่อเดือน

ตัวอย่างร้านที่มีค่าใช้จ่ายคงที่ 110,000 บาท/เดือน ต้นทุนผันแปร 38% บิลละ 180 บาท เปิด 26 วัน ต้องขาย ประมาณ 38 บิลต่อวัน ถึงจะเริ่มไม่ขาดทุน

ใส่ตัวเลขร้านของคุณได้ทันทีที่ เครื่องคำนวณจุดคุ้มทุนร้านค้า ฟรี

ทำไมเจ้าของร้านควรรู้ตัวเลขนี้ตอนนี้

ศูนย์วิจัยกสิกรไทยประเมินว่าปี 2569 ร้านอาหารและเครื่องดื่มทั่วประเทศจะมี เกิน 700,000 ร้าน ตลาดยังโตราว 3.9% แต่ชะลอลงต่อเนื่อง ช่วง 8 เดือนแรกมีการ ยกเลิกจดทะเบียนกิจการ 491 ราย เพิ่มขึ้น 11% ขณะที่ราคาอาหารและเครื่องดื่มปรับขึ้นราว 10–15% ตามต้นทุน

เมื่อแข่งกันหนักและต้นทุนขึ้น ร้านที่รู้ว่า "ต้องขายวันละกี่บิล" จะเห็นปัญหาก่อนเงินสดหมด และรู้ว่าควรแก้ที่ราคา ต้นทุน หรือค่าใช้จ่ายคงที่

แยกต้นทุนร้านให้ถูกก่อนคำนวณ

ประเภท	ความหมาย	ตัวอย่างในร้านอาหาร
ค่าใช้จ่ายคงที่	จ่ายเท่าเดิมทุกเดือน ขายได้หรือไม่ได้ก็ต้องจ่าย	ค่าเช่า เงินเดือนพนักงานประจำ ค่าผ่อนอุปกรณ์ อินเทอร์เน็ต ค่าโปรแกรม POS เงินเดือนเจ้าของร้าน
ต้นทุนผันแปร	ขึ้นลงตามยอดขาย คิดเป็น % ของยอดขาย	วัตถุดิบ บรรจุภัณฑ์ ค่า GP แอปเดลิเวอรี่ ค่าธรรมเนียมบัตร ค่าคอมพนักงาน
กึ่งคงที่	มีฐานคงที่ แต่เพิ่มเมื่อขายมากขึ้น	ค่าไฟ ค่าน้ำ ค่าแก๊ส — แยกส่วนฐานไปไว้คงที่ ส่วนที่เพิ่มไปไว้ผันแปร

ตัวอย่างการคำนวณ

ร้านอาหารตามสั่งขนาดกลาง: ค่าเช่า 35,000 ค่าแรง 60,000 ค่าใช้จ่ายคงที่อื่น 15,000 บาท/เดือน ต้นทุนผันแปร 38% ของยอดขาย ยอดเฉลี่ย 180 บาท/บิล เปิด 26 วัน/เดือน ตอนนี้ขายได้วันละ 70 บิล

ค่าใช้จ่ายคงที่ = 35,000 + 60,000 + 15,000 = 110,000 บาท/เดือน
ทุก 1 บาทที่ขายได้ เหลือไว้จ่ายค่าใช้จ่ายคงที่ 1 − 0.38 = 0.62 บาท
ยอดขายจุดคุ้มทุน = 110,000 ÷ 0.62 ≈ 177,400 บาท/เดือน
บิลต่อวัน = 177,400 ÷ 180 ÷ 26 ≈ 38 บิล/วัน

กราฟจุดคุ้มทุนร้านอาหาร: เส้นยอดขายตัดเส้นต้นทุนรวมที่ประมาณ 38 บิลต่อวัน ต่ำกว่านั้นขาดทุน สูงกว่านั้นกำไร ขายจริง 70 บิลต่อวันได้กำไรประมาณ 93,100 บาทต่อเดือน

ร้านนี้ขายจริง 70 บิล/วัน ยอดขาย 327,600 บาท/เดือน กำไรก่อนภาษีราว 93,100 บาท/เดือน

ระยะปลอดภัย: ยอดตกได้อีกแค่ไหน

ระยะปลอดภัย (Margin of Safety) = (บิลจริง − บิลจุดคุ้มทุน) ÷ บิลจริง

ร้านตัวอย่าง = (70 − 38) ÷ 70 ≈ 46% แปลว่ายอดขายลดลงได้เกือบครึ่งก่อนจะเริ่มขาดทุน ถ้าระยะปลอดภัยต่ำกว่า 20% ช่วงหน้าฝนหรือช่วงเงียบอาจทำให้ขาดทุนได้ทันที

ค่า GP แอปเดลิเวอรี่ ขยับจุดคุ้มทุนมากกว่าที่คิด

ถ้าร้านเดียวกันขายผ่านแอป 40% ของยอดขาย และเสียค่า GP 30% ต้นทุนผันแปรจะเพิ่มขึ้น 0.4 × 30% = 12 จุด จาก 38% เป็น 50%

จุดคุ้มทุนจะกลายเป็น 110,000 ÷ 0.50 = 220,000 บาท/เดือน หรือ ประมาณ 47 บิล/วัน เพิ่มขึ้นเกือบ 10 บิลทั้งที่ค่าเช่าและค่าแรงเท่าเดิม ร้านที่ขายผ่านแอปเยอะจึงควรตั้งราคาในแอปแยกจากหน้าร้าน หรือทำเมนูที่กำไรต่อจานสูงสำหรับแอปโดยเฉพาะ

3 ทางลดจุดคุ้มทุน

เปรียบเทียบจำนวนบิลต่อวันที่ต้องขาย: ตอนนี้ประมาณ 38 บิล เพิ่มยอดต่อบิลเป็น 200 บาทเหลือประมาณ 34 บิล ลดค่าใช้จ่ายคงที่ 5,000 บาทเหลือประมาณ 36 บิล ขายผ่านแอป 40% เสีย GP 30% เพิ่มเป็นประมาณ 47 บิล

ทางเลือก	ผลต่อจุดคุ้มทุน (ร้านตัวอย่าง)	ตัวอย่างวิธีทำ
เพิ่มยอดต่อบิล 180 → 200 บาท	38 → ≈ 34 บิล/วัน	ชุดคอมโบ เมนูเครื่องดื่มคู่ เพิ่มท็อปปิ้ง
ลดต้นทุนผันแปร	ทุก 1 จุดที่ลดได้ ลดจุดคุ้มทุนราว 1.6%	คุมสูตรและปริมาณ ลดของเสีย ต่อรองราคาวัตถุดิบ
ลดค่าใช้จ่ายคงที่ 5,000 บาท	38 → ≈ 36 บิล/วัน	ต่อรองค่าเช่า จัดกะพนักงานตามช่วงขายดี

ในตัวอย่างนี้ การเพิ่มยอดต่อบิลได้ผลมากที่สุด และมักทำได้เร็วกว่าการย้ายทำเลหรือลดคน

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

ไม่นับเงินเดือนตัวเอง ร้านดูมีกำไร แต่จริง ๆ เจ้าของทำงานฟรี
ใช้ยอดเฉลี่ยทั้งเดือน ทั้งที่วันธรรมดากับเสาร์อาทิตย์ต่างกันมาก ควรดูบิลต่อวันแยกวัน
ลืมค่า GP และค่าธรรมเนียม ทำให้ต้นทุนผันแปรต่ำกว่าความจริง
ไม่อัปเดตเมื่อวัตถุดิบขึ้นราคา ต้นทุนผันแปรที่ขยับ 3–5 จุดเปลี่ยนจุดคุ้มทุนได้ชัดเจน

คำถามที่พบบ่อย

ร้านเปิดใหม่ควรใช้ตัวเลขอะไร?

ใช้ค่าใช้จ่ายคงที่จริงตามสัญญาเช่าและจำนวนพนักงานที่วางแผน ส่วนต้นทุนผันแปรให้คำนวณจากสูตรอาหารทีละเมนู แล้วเผื่อของเสียเพิ่มอีกเล็กน้อยในช่วงแรก

จุดคุ้มทุนต่างจากระยะคืนทุนอย่างไร?

จุดคุ้มทุนตอบว่า "เดือนนี้ต้องขายเท่าไรถึงไม่ขาดทุน" ส่วนระยะคืนทุนตอบว่า "เงินลงทุนเปิดร้านจะได้คืนในกี่ปี" ถ้าจะคำนวณระยะคืนทุน ดูบทความ NPV, IRR, Payback

ควรทบทวนตัวเลขบ่อยแค่ไหน?

อย่างน้อยเดือนละครั้ง และทุกครั้งที่ปรับราคา เปลี่ยนเมนู หรือวัตถุดิบหลักขึ้นราคา ถ้าร้านใช้ระบบ POS ที่ดูยอดขายรายวันได้ จะเห็นได้ทันทีว่าวันไหนต่ำกว่าจุดคุ้มทุน

แหล่งอ้างอิง

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย อ้างใน Post Today, ธุรกิจร้านอาหารปี 2569 (15 ก.ย. 2569) — จำนวนร้าน การจดทะเบียนและยกเลิกกิจการ ราคาอาหารที่ปรับขึ้น
การวิเคราะห์ต้นทุน–ปริมาณ–กำไร (Cost-Volume-Profit Analysis) ในตำราบัญชีบริหาร เช่น Horngren's Cost Accounting