Line Balancing คืออะไร คำนวณ Takt Time และจำนวนสถานีอย่างไร
Line Balancing คือการจัดขั้นตอนงานลงแต่ละสถานีให้เวลาใกล้เคียงกันและไม่เกิน Takt Time ซึ่งเป็นจังหวะที่ต้องผลิตให้ทันความต้องการลูกค้า ไลน์ที่สมดุลมีคนรอน้อย คอขวดน้อย และผลิตได้ตามเป้าด้วยจำนวนคนที่เหมาะสม
Kittiphoom Som-Ang · วศ.บ. IE · นักศึกษา MBA การเงินปรับปรุงล่าสุด 20 ต.ค. 2569ใช้ฟรี ไม่ต้องสมัคร ไม่เก็บข้อมูลลองคำนวณ
คอขวด คือสถานีสีเหลือง (41 วินาที) ไลน์นี้ผลิตได้ประมาณ 658 ชิ้น/กะ ทันยอดที่ต้องการ
จัดสถานีแบบเรียงลำดับเบื้องต้น งานจริงต้องดูลำดับก่อน-หลังของงานและทักษะคนด้วย
ต้องการจับเวลาจริงและจำลองไลน์ด้วย FlexSim? ดูบริการวิเคราะห์หน้างาน →
สูตรคำนวณ Line Balancing
| ค่า | วิธีคำนวณ |
|---|---|
| Takt Time | เวลาทำงานที่มี ÷ ความต้องการ (ชิ้น) |
| จำนวนสถานีขั้นต่ำ | ปัดขึ้น (เวลางานรวมทุกขั้นตอน ÷ Takt Time) |
| Cycle Time ของไลน์ | เวลาของสถานีที่นานที่สุด (คอขวด) |
| ประสิทธิภาพไลน์ | เวลางานรวม ÷ (จำนวนสถานี × Cycle Time) |
ตัวอย่างการคำนวณ
มีเวลาทำงาน 450 นาที/วัน ลูกค้าต้องการ 600 ชิ้น/วัน มี 6 ขั้นตอน รวมเวลางาน 128 วินาที (22, 18, 41, 15, 12, 20 วินาที)
- Takt Time = (450 × 60) ÷ 600 = 45 วินาที/ชิ้น
- จำนวนสถานีขั้นต่ำ = ปัดขึ้น (128 ÷ 45) = 3 สถานี
- จัดตามลำดับงานโดยไม่ให้เกิน 45 วินาที ได้ 4 สถานี: 40, 41, 27 และ 20 วินาที
- Cycle Time ของไลน์ = 41 วินาที (สถานีที่ 2 เป็นคอขวด)
ผลลัพธ์: ประสิทธิภาพไลน์ = 128 ÷ (4 × 41) ≈ 78% และผลิตได้ราว 658 ชิ้น/วัน เกินเป้า 600 ชิ้น ถ้าย้ายงานให้เหลือ 3 สถานีได้จะประหยัดคนได้ 1 ตำแหน่ง
อ่านผล
| สถานีเกิน Takt Time | ผลิตไม่ทันความต้องการ ต้องแบ่งงาน เพิ่มคน หรือลดเวลางาน |
|---|---|
| จำนวนสถานีจริง > ขั้นต่ำ | มีเวลาว่างในไลน์ ลองย้ายงานบางส่วนข้ามสถานี |
| ประสิทธิภาพ 85% ขึ้นไป | ไลน์ค่อนข้างสมดุล |
ข้อควรระวัง
- เวลางานควรมาจากการจับเวลาจริง (Time Study) และรวม Allowance แล้ว
- เครื่องมือนี้จัดสถานีตามลำดับงานที่ใส่ ถ้างานบางขั้นสลับลำดับได้ อาจจัดได้สมดุลกว่านี้
- ขั้นตอนเดียวที่นานกว่า Takt Time ต้องแยกงาน ทำขนานกัน 2 จุด หรือลดเวลางานก่อน
คำถามที่พบบ่อย
Takt Time กับ Cycle Time ต่างกันอย่างไร?
Takt Time คือจังหวะที่ลูกค้าต้องการ คำนวณจากเวลาและความต้องการ ส่วน Cycle Time คือเวลาที่ไลน์ทำได้จริง ถ้า Cycle Time นานกว่า Takt Time จะผลิตไม่ทัน
ต้องจำลองไลน์ด้วยโปรแกรมเมื่อไร?
เมื่อเวลางานแปรปรวนมาก มีของรอระหว่างสถานี หรือมีหลายรุ่นสินค้าในไลน์เดียว การจำลอง (Simulation) จะเห็นผลที่สูตรธรรมดาไม่เห็น
แหล่งอ้างอิงและสมมติฐาน
- Lean Enterprise Institute, Lean Lexicon — นิยาม Takt Time = เวลาทำงานที่มี ÷ ความต้องการของลูกค้า
- วิธีจัดสถานีในเครื่องมือนี้เป็นแบบเรียงตามลำดับ (sequential) ซึ่งง่ายและตรวจสอบได้ ไม่ใช่ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดเสมอไป
เครื่องมืออื่น
ตัวเลขออกมาแล้ว ไม่แน่ใจว่าต้องทำอะไรต่อ?
ส่งตัวเลขมาคุยกัน ผมช่วยอ่านผลและแนะนำขั้นต่อไปฟรี